Kerk

Midden in Beerta staat een prachtige kerk waar we trots op zijn.
Over de stichting van de kerk
De geschiedenis van de parochie Beerta begint in 1420 na de scheiding van Reiderland en Oldambt. De Gemeente Houwingaham werd na diverse dollardvloeden verenigd met Ulsda en Beerta. De vicaris van Beerta gebruikt het Ulsderzegel. (P204  van de Groninger Volksalmanak)
De kerk van Ulsda had als patroonheilige St. Lambertus.
In 1472 vindt er inlijving plaats van de pastorielanden van Ulsda en Houwingaham bij die van Beerta. In 1578 werd Johannes Iserman pastoor te Beerta.

In Ulsda stond na alle dollardvloeden in 1504 nog een halve muur van het kerkgebouw over. De halve muur
met de groteToren werd aan Beerta toegewezen. De Beetsters, gingen nu lustig bouwen. De stenen werden door de Kerspellieden (parochianen ) naar de bestemde plaats gevoerd. De overlevering verhaalt, dat de stenen
in tichelwerken op Ulsde zijn gebakken en dat de dorpelingen in de rij staande, ze van hand tot hand gingen.  In 1506 was het nieuwe gebouw klaar.  Boven de zuidingang zit een steen, waarop staat dat de eerste steen is gelegd in 1506 de maandag na St. Marcus. Terug gerekend via de Juliaanse Kalender is 27 april 1506 de eerste steen gelegd.
Betwiste rechten.
Het eiland Ulsde was eigendom van grondbezitters uit Beerta. De eigenaresse gedurende de 1e helft 16de eeuw was de familie Tonckens. Later werd de Stad (Groningen) eigenaar van Ulsda door aankoop van de Fam. Tonckens. De stad was eigenaar van Ulsda uitgezonderd het gedeelte, dat hoorde bij de Beetster parochielanden.
Na 1600 was het eiland Ulsda weer in aanwas. De Stad en de Beetsters, twistten over het aangeslibde land. In 1616 besloot de Stad met het oog op de voortgaande aanslibbing die toen bijna voltooid was tussen Ulsda en Beerta, voorgoed een scheiding te maken. Dientengevolge werd er een sloot gegraven, die deftig door de volle raad in ogenschouw werd genomen en de naam” Heerensloot” werd gedoopt. Het kostte heel veel moeite om de eigenaars der Beetsterlanden te
overtuigen. In 1618 was de zaak nog niet in het reine, want de stad matigde zich de pastorielanden aan. Zeer tegen de zin van de kerkvoogden. Deze kerkvoogden reisden verscheidene keren naar Groningen en de Staten Generaal in 1639. Alvorens ze hun recht kregen.Onderling hadden de Beetsters met elkaar een verbond gesloten om elkaar met goed en bloed bij te staan. Kort daarna werd het huis van Sebo Huninga, heer op de Tiddingaborg te Beerta, midden in den nacht door gewapende benden van de stadsdienst omsingeld. Het huis werd doorzocht en poorten en deuren opengebroken. Gelukkig was hij niet thuis er werd hij bij verstek ter dood veroordeeld. Hij moest zwerven tot de Heren van de Ommelanden eerst en vervolgens de Algemene Staten hem in hun hoge bescherming namen.
In 1657 werd de Beetsterdijk aangelegd en werd de inham, waarin Ulsda lag afgesloten.Vier jaar later werd het conflict tussen de Stad en de Kerk te Beerta bijgelegd. Door hun het land toe te wijzen ten noorden van de ” Heerensloot”. Tijdens de reformatie kwam de bisschoppelijke militie uit Groningen de Pastoor brengen, maar de kerkvoogden hadden liever ds. Tonckens.
Het dak van de kerk stort in.
Op 3 augustus 1783 (steen in kerk met jaartal ) wanneer de Dienst in de Kerk net is begonnen begint volgens het geciteerde kerkraadslid. :”De kerk is begonnen te breeken door steenen of te vallen, wierdoor bijna alle ontsteld worden en liep om zijn leven te bergen.” Verderop in de brief wordt duidelijk, dat het dak instort op de bewuste zondag, terwijl iedereen in de kerk zat. Er vielen geen doden of gewonden, maar het was duidelijk, dat er niet voldoende onderhoud was gepleegd. Iedereen werd dan ook opgeroepen om kleine en grote giften te geven. Er wordt een gloednieuwe Wolfsdak op de kerk gemaakt.

Toren.
In 1806 wordt de nieuwe toren gebouwd, die de oude afkomstig uit Ulsda vervangt.  Deze toren is er nog steeds en bestond in 2006 200 jaar. Het 500 jarige jubileum van de kerk hebben we in hetzelfde jaar o.a. herdacht met de zeer succesvolle
en goed bezochtte ‘Dollardtentoonstelling’.
Orgel.
In 1861 vervaardigt Petrus van Oeckelen, te Haren een orgel voor de Kerk te Beerta. Dit orgel wordt in 1961 door Mense Ruiter, Groningen gerepareerd en schoongemaakt. Hij vernieuwt een aantal versuikerde pijpvoeten, polijst en lakt de frontpijpen, de labia worden verguld en het beschadigde snijwerk wordt hersteld. Het orgel is in augustus 2004 opnieuw gestemd en klinkt weer als de beste. Er worden nu regelmatig orgelconcerten gegeven.

Restauratie in 1961.
De Kerk is in de jaren zestig van de vorige eeuw gelijk met het orgel gerestaureerd door Architect P.L. De Vrieze. Hij heeft de Kerk een ander uiterlijk gegeven. De ingang aan de Hoofdstaat wordt dichtgemetseld. De gemeenteleden
zitten niet meer tegenover elkaar, maar allemaal achter elkaar en het altaar staat nu voor in de kerk. De kerkbanken zijn verdwenen en de blauwe stoelen zijn ervoor in de plaats gekomen. Ook aan de buitenkant kun je zien wat de  architect heeft veranderd. Hij heeft steunberen aangebracht. Het dak is een gewoon beschoten dak geworden. De oorspronkelijke plannen hangen achter in de kerk, maar zo is het niet uitgevoerd.
Stichting Oude Groninger Kerken.
In oktober 2003 wordt de Kerk officieel overgedragen aan de Stichting Oude Groninger Kerken. De Kerk krijgt een bruidschat mee van de “Stichting onder de Linden.” Het geld is gebruikt voor een de restauratie van het kerkinterieur in 2006. De Kerk is bij de Geloofsgemeenschap Beerta in gebruik ( nu kerkelijke gemeente Reiderland ) geweest tot
16 november 2004. Op die dag is tijdens een informele bijeenkomst, waarin de Dhr. H. H. Hommes in het bijzijn van Dhr.G.J. Korte namens de kerkelijke gemeente een eerste woord schreef in ons gastenboek, de verantwoordelijkheid voor de kerk officieel overgedragen aan de Plaatselijke Commissie Beerta van de Stichting Oude Groninger Kerken, afgekort Plc Beerta. Sinds december 2011 is het beheer overgegaan naar Dorpsbelangen Beerta
Verhuur
De kerk kan door derden gehuurd worden voor concerten, lezingen, exposities, recepties, afscheids en andere bijeenkomsten. De kerk is een van de gemeentelijke trouwlocaties.
Voor informatie kunt u contact opnemen met het secretariaat van Dorpsbelangen Beerta
secretaris@dorpsbelangenbeerta.nl.
2011-2015 © Vereniging van Dorpsbelangen "Houd Beerta Leefbaar"     disclaimer  |  info@dorpsbelangenbeerta.nl